تبلیغات
گپ فرهنگی - علل غیرمعرفتی دین‌گریزی
 
گپ فرهنگی
گپ فرهنگی
درباره وبلاگ


این وبلاگی است جهت در دسترس قرار دادن مقالات و معرفی كتابهای چاپ شده‌ی اینجانب؛ امیدوارم به كارآید و مقبول افتد.

مدیر وبلاگ : م. كافی
نویسندگان
پنجشنبه 1 مرداد 1394 :: نویسنده : م. كافی

مجید کافی استادیار و مدیر گروه جامعه شناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در نشست علمی «علل غیرمعرفتی دین گریزی» که در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه برگزار شد؛ سخنرانی کرد.

به گزارش واحد خبر روابط عمومی و به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دائره المعارف بزرگ اسلامی، وی در ابتدا  توضیحی پیرامون عنوان نشست ارائه داد و گفت: مراد از کلمه «غیر معرفتی» در عنوان این نشست معنای عامی است که شامل دو معنا می شود یکی از آن دو، معنای روانشناسی است و مراد از آن عوامل غیر معرفتی شخصیت انسان می باشند زیرا روانشناسی ساحت انسان را به ۵ قسم تقسیم می نماید که سه ساحت آن درونی و دو ساحت آن بیرونی است. ساحات درونی افراد بینشها و گرایشها و اراده و ساحت بیرونی وی اعم از گفتار و رفتار است.

مدیر گروه جامعه شناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه  ادامه داد: از این ۵ ساحت، ساحت بینشها معرفتی تلقی می شود و آن اعم از یقین و شک و ظن و حدس و تخمین و برآورد و استدلال می باشد. ساحت گرایشها نیز شامل تمامی هیجانات و عواطف و احساسات انسان می شوند. وساحت اراده نیز شامل آرمانها و اهداف و انگیزه های انسان می باشد لذا مراد از عوامل غیرمعرفتی خدا گریزی می تواند عوامل احساسی و هیجانی و یا ارادی باشد. معنای دوم عوامل غیر معرفتی، عوامل غیر درونی است یعنی عواملی که از بیرون بر گرایش و بینش و اراده انسان تاثیرگذار است که مسائلی همچون مسائل سیاسی و اجتماعی و فرهنگی را شامل می شود.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در ادامه گفت: درست است که عوامل بیرونی بر خداگریزی انسانها موثرند اما این عوامل به طور مستقیم تأثیرگذار نیستند. بلکه عوامل بیرونی همچون رفتار ناشایست دینداران بر ساحات درونی انسان تاثیر نامطلوب گذاشته و آن سبب خداگریزی انسان می شود. به عبارت دیگر عوامل روانشناختی به طور مستقیم باعث افزایش دینداری یا دین گریزی می شوند اما عوامل اجتماعی با واسطه عوامل درونی باعث افزایش یا کاهش دین داری می شوند لذا اگر ایمان و اراده کسی قوی باشد عوامل بیرونی نمی تواند زیاد تاثیر گذار باشد.

مجید کافی گفت: نکته دیگر این است که دین داری یا دین گریزی یک فرایند است نه اینکه پدیده ای لحظه ای باشد. بدین معنا که انسان در مقاطع مختلف زندگی ممکن است گرایش او به دین زیاد و در مقطعی دیگر گرایش کمی نسبت به دین داشته باشد. مثلا در ماه مبارک رمضان گرایش انسان به دین داری بیشتر می شود. لذا اگر انسان در مقطعی خداگریز یا خداخواه شد بدین معنا نیست که این حال، همیشگی باشد بلکه این فرایندی است که قابل کاهش و یا ازدیاد می باشد از این روی نیاز به مراقبت شدید دارد.

کافی در ادامه یکی از عوامل معرفتی خدا گریزی را غفلت دانسته و گفت: غفلت به معنای عدم توجه به علم است و این یکی از عوامل معرفتی خداگریزی است. در روایتی از رسول اکرم ص آمده است: اما علمت ان الله یطاع بالعلم، و یعبد بالعلم و خیر الدنیا و الخره مع العلم و شرالدنیا و الاخره مع الجهل. یعنی آیا دانسته ای که اطاعت و عبادت خدا نیز به علم است و نیکی دنیا و آخرت باعلم است و شر دنیا و آخرت با جهل و نادانی. معلوم میشود خداگریزی بخاطر عدم نداشتن و غفلت کردن است. عوامل غفلت نیز اعم از وسوسه و اشتغال گناهان و ضعف بینشی و همنشینی با غافلان و اشتغال به دنیا می باشد که در روایت آمده است: حب الدنیا راس کل الخطیئه.

وی در ادامه شهوت و عدم اراده را از جمله عوامل غیر معرفتی خداگریزی دانسته و  افزود: شهوت یکی از عوامل غیر معرفتی خداگریزی انسان است که در هر طیفی از افراد جامعه یکی از انواع شهوت غالب است. همچنین عدم اراده یکی از عوامل غیر معرفتی خداگریزی است. ساحت اراده قویتر از ساحت گرایشها و بینشهای انسان است. اما عوامل عدم اراده یکی عدم شناخت و دیگری تضاد بینشها و گرایشات افراد (تضاد درونی) و دیگری تضاد ساحتهای بیرونی و درونی افراد(تضاد بیرونی) است. به عنوان مثال ما سه عامل اجتماعی برای معرفت افزایی افراد داریم که عبارتند از خانواده و مدرسه و رسانه که ممکن است در خانواده و یا مدرسه مطلبی به فرزند یا دانش آموز آموزش داده شود که مغایر با آموزه های رسانه باشد. این تضاد در آموزش باعث گریز از دین میشود.

وی گفت: یکی از عوامل غیر معرفتی خداگریزی چینش ساختارهای اجتماعی است که موجب دروغ گویی و در نهایت دین گریزی افراد میشود. خداوند در قرآن کریم فرموده است: إِنَّ الَّذِینَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلآئِكَةُ ظَالِمِی أَنْفُسِهِمْ قَالُواْ فِیمَ كُنتُمْ قَالُواْ كُنَّا مُسْتَضْعَفِینَ فِی الأَرْضِ قَالْوَاْ أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُواْ فِیهَا فَأُوْلَـئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءتْ مَصِیرً(النساء/۹۷) یعنی همانا كسانى كه فرشتگان آنها را در حالى كه ستمكار نفس خویشند قبض روح مى‌كنند (به آنها) گویند: در چه (حالى از نظر دین) بودید؟ گویند: ما در زمین مستضعف بودیم (ناتوان شده در جنبه ایمان و عمل). فرشتگان گویند: آیا زمین خداوند وسیع نبود تا در آن (از محیط كفر به محیط اسلام) مهاجرت كنید!؟ پس آنان جایگاهشان جهنم است و آن بد جاى بازگشتى است. مراد از مستضعف در آیه کریمه یعنی کسانی که تحت الزامهای ساختاری جامعه قرار گرفته و موجب ضعف و انجام گناهان ایشان می شود لذا ملائکه به ایشان می فرمایند مگر زمین خداوند واسع نبود که از آن منطقه و ساختار خارج شوید.





نوع مطلب : سخنرانی‌ها، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : خبرگزاری مهر، مركز دائره المعارف بزرگ اسلامی،
شنبه 1 مهر 1396 06:29 ب.ظ
Thank you for the auspicious writeup. It in fact was a amusement account it.
Look advanced to more added agreeable from you! However, how can we communicate?
دوشنبه 30 مرداد 1396 05:38 ب.ظ
A person essentially lend a hand to make critically
articles I would state. This is the first
time I frequented your web page and up to now?
I surprised with the research you made to create this actual post incredible.
Great activity!
سه شنبه 17 مرداد 1396 01:34 ق.ظ
You ought to be a part of a contest for one of the greatest websites on the internet.
I am going to highly recommend this site!
دوشنبه 16 مرداد 1396 02:43 ق.ظ
I wanted to thank you for this great read!! I definitely loved every little bit of it.
I have you bookmarked to look at new stuff you post…
یکشنبه 15 مرداد 1396 05:23 ب.ظ
Hi, constantly i used to check web site posts here early in the
daylight, as i love to find out more and more.
شنبه 14 مرداد 1396 02:38 ب.ظ
We absolutely love your blog and find most of your post's to be just what I'm looking for.
Do you offer guest writers to write content in your case? I wouldn't mind composing a post
or elaborating on some of the subjects you write regarding
here. Again, awesome blog!
جمعه 13 مرداد 1396 03:16 ب.ظ
I'm really inspired together with your writing talents and also with the format to your blog.

Is this a paid theme or did you customize it
your self? Either way keep up the nice high quality writing, it's
uncommon to see a great blog like this one these days..
یکشنبه 25 تیر 1396 09:03 ب.ظ
Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew
of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest
twitter updates. I've been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would
have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything.
I truly enjoy reading your blog and I look forward to your
new updates.
سه شنبه 29 فروردین 1396 03:08 ق.ظ
You actually make it seem so easy with your presentation but I
find this matter to be actually something which I think
I would never understand. It seems too complicated and very broad
for me. I am looking forward for your next post, I'll try to
get the hang of it!
جمعه 25 فروردین 1396 12:18 ق.ظ
What's up, yes this paragraph is genuinely good and I have learned lot
of things from it on the topic of blogging. thanks.
سه شنبه 22 فروردین 1396 01:56 ق.ظ
Good way of telling, and fastidious paragraph to obtain facts concerning my presentation focus, which i am going to convey in university.
چهارشنبه 16 فروردین 1396 08:41 ق.ظ
This website was... how do I say it? Relevant!! Finally I have found something which
helped me. Appreciate it!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


پیوندهای روزانه
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :